ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΣΑΒΒΑΤΟ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ

ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6)

 

ΘΕΜΑ 1ο

Για τις ερωτήσεις 1.1 - 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

1.1.        Με προσθήκη νερού δεν μεταβάλλεται το pH υδατικού διαλύματος:

α. CH3COOH

β. NH4Cl

γ. NaCl

δ. CH3COONa

Μονάδες 3

 

1.2.             Ποια από τις παρακάτω ενώσεις δεν αντιδρά με NaOH;

α. C6H5OH

β. CH3COOH

γ. CH3CH2Cl

δ. CH3CH2OH

Μονάδες 4

 

1.3. Στο ιόν 26Fe2+ ο αριθμός των ηλεκτρονίων στην υποστιβάδα 3d και στη θεμελιώδη κατάσταση είναι:

α. 2

β. 5

γ. 3

δ. 6

Μονάδες 4

 


1.4. Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθμών
(
n, , m, ms) δεν είναι επιτρεπτή για ένα ηλεκτρόνιο σε ένα άτομο ;

α. (4, 2, 2, ) β. (4, 1, 0, )

 

γ. (4, 2, 3, ) δ. (4, 3, 2, )

Μονάδες 4

 

1.5.             Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη "Σωστό" αν η πρόταση είναι σωστή ή "Λάθος" αν η πρόταση είναι λανθασμένη, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση.

 

α. Τα καρβοξυλικά οξέα διασπούν τα ανθρακικά άλατα.

β. Στην αντίδραση CH2 = CH2 + Br2 CH2Br-CH2Br

το Br ανάγεται.

γ. Ο κβαντικός αριθμός του spin (ms) συμμετέχει στη διαμόρφωση της τιμής της ενέργειας του ηλεκτρονίου.

δ. Για το άτομο του οξυγόνου (8Ο), στη θεμελιώδη κατάσταση, η κατανομή των ηλεκτρονίων είναι:

1s2 2s2 2px2 2py2 .

ε. Στοιχεία μετάπτωσης είναι τα στοιχεία που καταλαμβάνουν τον τομέα d του περιοδικού πίνακα.

Μονάδες 10

 

ΘΕΜΑ 2ο

2.1.             Δίνονται οι σταθερές ιοντισμού:

Κa =10-5 , = 10-5 και Κw=10-14

α. Να προβλέψετε προς ποια κατεύθυνση είναι μετατοπισμένη η ισορροπία:

CH3COOH(aq)+NH3(aq) CH3COO- (aq)+ΝΗ4+ (aq)

Μονάδες 2

Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

Μονάδες 4

β. Να προβλέψετε αν υδατικό διάλυμα του άλατος CH3COONH4 είναι όξινο, βασικό ή ουδέτερο, γράφοντας τις αντιδράσεις των ιόντων του άλατος με το νερό.

 

Μονάδες 2

 

Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

Μονάδες 5

 

2.2.             Δίνεται ο παρακάτω πίνακας:

 

 

 

Ενέργειες ιοντισμού (MJ/mol)

 

Li(g) Li+(g) + e Ei1= 0,52

 

 

Li+(g) Li2+(g) + e Ei2= 7,30

 

 

Li2+(g) Li3+(g) + e Ei3= 11,81

 

 

 

α. Να εξηγήσετε γιατί ισχύει η διάταξη Ei1< Ei2< Ei3 για τις ενέργειες ιοντισμού.

Μονάδες 6

 

β. Να εξηγήσετε γιατί η ενέργεια πρώτου ιοντισμού του 3Li είναι μεγαλύτερη από την ενέργεια πρώτου ιοντισμού του 11Νa.

Μονάδες 6


ΘEΜΑ 3ο


Δίνεται το παρακάτω διάγραμμα χημικών μετατροπών:

 

 

α. Να γράψετε τους συντακτικούς τύπους των οργανικών ενώσεων Α, B, Γ, Δ, Ε, Ζ και Θ.

Μονάδες 14

β. Ποιες από τις ενώσεις του διαγράμματος, εκτός από την Ε, δίνουν επίσης την αλογονοφορμική αντίδραση;

Μονάδες 4

γ. Ποια από τις ενώσεις του διαγράμματος αντιδρά με Νa και ποια ανάγει το αντιδραστήριο Fehling (φελίγγειο υγρό); Να γραφούν οι αντίστοιχες χημικές εξισώσεις.

Μονάδες 7

 

 

 

 

ΘΕΜΑ 4ο

Διαθέτουμε διάλυμα Δ1 που περιέχει ΗCOOH συγκέντρωσης c M. Ογκομετρούνται 50 mL του διαλύματος Δ1 με πρότυπο διάλυμα ΝαΟΗ συγκέντρωσης 1Μ. Για την πλήρη εξουδετέρωση του ΗCOOH απαιτούνται 100 mL διαλύματος NαΟΗ, οπότε προκύπτει τελικό διάλυμα Δ2 όγκου 150 mL.

 

α. Στο διάλυμα Δ1 να υπολογίσετε τη συγκέντρωση c M του ΗCOOH και το βαθμό ιοντισμού του.

Μονάδες 9

 

β. Τα 150 mL του διαλύματος Δ2 αραιώνονται με νερό μέχρι όγκου 500 mL, οπότε προκύπτει διάλυμα Δ3 . Να υπολογίσετε το pH του διαλύματος Δ3 .

Μονάδες 8

γ. Ποιος είναι ο μέγιστος όγκος διαλύματος ΚΜnO4 συγκέντρωσης 0,5M οξινισμένου με H2SO4 , που μπορεί να αποχρωματισθεί από 200 mL του αρχικού διαλύματος Δ1 ;

Μονάδες 8

Δίνεται ότι όλα τα διαλύματα είναι υδατικά, στους 25C και Κa(HCOOH) = 2104, Κw = 1014.

 

Na γίνουν όλες οι δυνατές προσεγγίσεις που επιτρέπονται από τα αριθμητικά δεδομένα του προβλήματος.

 


ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους υποψηφίους)

1.       Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, κατεύθυνση, εξεταζόμενο μάθημα). Τα θέματα δε θα τα αντιγράψετε στο τετράδιο.

2.       Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Καμιά άλλη σημείωση δεν επιτρέπεται να γράψετε.

Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα, τα οποία και θα καταστραφούν μετά το πέρας της εξέτασης.

3.       Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα ζητήματα.

4.       Κάθε λύση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

5.       Διάρκεια εξέτασης: Τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.

6.       Χρόνος δυνατής αποχώρησης: Μετά την 10.30 πρωινή.

 

KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

 

ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

 

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Η ΝΕΑ ΓΝΩΣΗ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ

ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΕΥΤΕΡΑ 6 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2004

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ

 

ΘΕΜΑ 1ο

Για τις ερωτήσεις 1.1 - 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

1.1. Η μάζα του πρωτονίου (mp) είναι 1836 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του ηλεκτρονίου (me). Αν τα δύο αυτά σωματίδια κινούνται με την ίδια ταχύτητα, ποια είναι η σχέση των αντιστοίχων μηκών κύματος λp και λe , σύμφωνα με την κυματική θεωρία της ύλης του de Broglie;

α.

β.

 

γ.

 

δ. .

1.2. Η κατανομή των ηλεκτρονίων του ατόμου του οξυγόνου (Z = 8) στη θεμελιώδη κατάσταση παριστάνεται με τον συμβολισμό:

1s 2s 2p

α. () () () () ( )

β. () () () ( ) ( )

γ. () ( ) () () ( )

δ. ( ) ( ) () () ()

1.3. Ποιο από τα παρακάτω διαλύματα οξέων που έχουν την ίδια συγκέντρωση και βρίσκονται σε θερμοκρασία 25ο C έχει τη μικρότερη τιμή pH;

Δίνονται οι αντίστοιχες σταθερές ιοντισμού των οξέων.

α. HCOOH με Ka = 2 10-4

β. CH3COOH με Ka = 2 10-5

γ. ΗΝΟ2 με Κa = 4. 10-4

 

1.4.            Να συμπληρωθούν τα πιο κάτω κενά.

Αν σε υδατικό διάλυμα θερμοκρασίας 250C είναι [Η3Ο]+= 10-2 Μ, τότε [ΟΗ-]=..pH=

POH= και το δ/μα είναι .

 

1.5. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη "Σωστό" ή "Λάθος" δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση.

α. Στα πολυηλεκτρονικά άτομα οι ενεργειακές στάθμες των υποστιβάδων της ίδιας στιβάδας ταυτίζονται.

β. Ο δευτερεύων ή αζιμουθιακός κβαντικός αριθμός καθορίζει τον προσανατολισμό του ηλεκτρονιακού νέφους.

γ. Αμφιπρωτική λέγεται η ουσία που συμπεριφέρεται είτε ως οξύ είτε σαν βάση.

δ. Στη θερμοκρασία 37οC, τα ουδέτερα υδατικά διαλύματα έχουν pH μικρότερο του 7.

ε. Όλοι οι ηλεκτρολύτες είναι ιοντικές ενώσεις.


ΘΕΜΑ 2ο

2.1. Δίνεται διάλυμα ασθενούς οξέος ΗΑ 0,1 Μ με α=0,01 και δ/μα ισχυρού οξέος ΗΒ 10-4 Μ. ποιο δ/μα είναι πιο όξινο.

 

2.2. Να γράψετε στη δεύτερη στήλη τους χημικούς τύπους των συζυγών βάσεων αυτών των οξέων.

α.HJ

A.

β.H2SO4

Β.

γ.Η3Ο+

Γ.

δ.Η3PO4

Δ.

ε.Η2CO3

Ε.

στ.ΗCN

Στ.

ζ.ΗCO3-

Ζ.

  

ΘEΜΑ 3ο

 

Ένα δισκίο ασπιρίνης έχει360 mg ακετυλοσαλικιλικού οξέος.

Α) Υπολογίστε το pH του διαλύματος που θα προκύψει κατά την διάλυση αυτού του δισκίου σε ένα ποτήρι που περιέχει 20 ml νερό.

Β) Συγκρίνετε το pH του παραπάνω δ/ματος με το pH του γαστρικού υγρού , το οποίο να θεωρήσετε ότι είναι δ/μα HCl 0,01 Μ. Ποιο από τα δύο υγρά είναι περισσότερο όξινο; Ναλάβετε

Υπόψη σας ότι το ακετυλοσαλικιλικό οξύ είναι ένα ασθενές μονοπρωτικό οξύ με μοριακό τύπο C9H8O4 και σταθερά ιοντισμού Ka=10-5. Δίνονται οι σχετικές μοριακές μάζες των στοιχείων C 12, H 1, O 16.

 

 

 ΘΕΜΑ 4ο

Σε δύο διαφορετικά δοχεία περιέχονται τα παρακάτω υδατικά διαλύματα σε θερμοκρασία 25ο C:

Δ1: HCℓ 1M

Δ2: HCOONa 1M

4.1. Να υπολογίσετε το pH των παραπάνω διαλυμάτων.

Μονάδες 8

4.2. 50 mL του διαλύματος Δ1 αραιώνονται με προσθήκη νερού, σε σταθερή θερμοκρασία 25οC, έως τελικού όγκου 200 mL (διάλυμα Δ3). 100 mL του διαλύματος Δ2 αραιώνονται με προσθήκη νερού, σε σταθερή θερμοκρασία 25οC, έως τελικού όγκου 800 mL (διάλυμα Δ4). Τα διαλύματα Δ3 και Δ4 αναμιγνύονται σχηματίζοντας το διάλυμα Δ5.

α. Ποιο είναι το pH του διαλύματος Δ5;

Μονάδες 8

β. 0,15 mol HCℓ διαλύονται στο διάλυμα Δ5 χωρίς μεταβολή του όγκου του διαλύματος, σε θερμοκρασία 25οC, σχηματίζοντας διάλυμα Δ6. Ποιο είναι το pH του διαλύματος Δ6;

Μονάδες 9

Δίνονται: Κw=1014, ΚaΗCOOH=104, σε θερμοκρασία 25C.

Να ληφθούν υπόψη οι γνωστές προσεγγίσεις που επιτρέπονται από τα δεδομένα του προβλήματος.

KAΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ